TP.HCM đặt mục tiêu đưa logistics trở thành một trong những động lực tăng trưởng trọng yếu của nền kinh tế trong giai đoạn 2026 – 2035. Thành phố sẽ tái cấu trúc không gian logistics, đầu tư các trung tâm quy mô lớn và thúc đẩy cụm cảng Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ theo mô hình “siêu cảng số”. Hệ thống cảng biển, sân bay, đường sắt và các hành lang vận tải liên vùng cũng được định hướng kết nối đồng bộ nhằm nâng cao năng lực luân chuyển hàng hóa.
Mục tiêu logictics đóng góp 8 – 10% GRDP
UBND TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam trong giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Theo định hướng này, logistics được xác định là ngành kinh tế giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng của thành phố, vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Với mục tiêu khai thác hiệu quả lợi thế về cảng biển, công nghiệp, thương mại, tài chính và công nghệ để từng bước trở thành trung tâm logistics hàng đầu Đông Nam Á, tăng cường kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong giai đoạn 2026 – 2035, ngành logistics được kỳ vọng đóng góp khoảng 8 – 10% GRDP của thành phố, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân từ 13 – 16% mỗi năm. Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài phấn đấu đạt 70 – 80%, trong khi chi phí logistics được định hướng giảm xuống còn khoảng 11 – 14% GRDP.
Để thực hiện các mục tiêu trên, TP.HCM sẽ tổ chức lại không gian logistics theo mô hình ba lớp. Lớp thứ nhất phục vụ logistics quốc tế và cấp vùng; lớp thứ hai đảm nhiệm chức năng trung chuyển, phân phối hàng hóa; lớp thứ ba đáp ứng nhu cầu logistics đô thị. Việc phân chia theo từng cấp độ được kỳ vọng giúp thành phố tổ chức lại mạng lưới vận tải, kho bãi và trung tâm phân phối phù hợp với chức năng của từng khu vực. Qua đó, hàng hóa có thể được tập kết, trung chuyển và phân phối thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế tình trạng các điểm kho vận phát triển phân tán, thiếu kết nối.
Các kho bãi nhỏ lẻ sẽ từng bước được di dời về những khu logistics tập trung tại cửa ngõ thành phố. Đây là những vị trí có khả năng kết nối với cảng biển, cảng cạn, khu công nghiệp và mạng lưới giao thông đa phương thức, giúp giảm áp lực vận chuyển hàng hóa vào khu vực nội đô.
Hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của TP.HCM là đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics, bao gồm trung tâm logistics, cảng biển, cảng cạn và Khu Thương mại tự do gắn với hệ thống giao thông đa phương thức. Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu hình thành ít nhất hai trung tâm logistics quy mô lớn, hiện đại và đạt tầm quốc tế. Các trung tâm này sẽ được bố trí tại những vị trí kinh tế trọng điểm hoặc trên các hành lang vận tải chiến lược, nơi tập trung hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và trung chuyển hàng hóa.
Việc phát triển các đầu mối logistics tập trung sẽ tạo điều kiện liên kết hoạt động kho bãi, vận tải, phân phối và các dịch vụ hỗ trợ trong cùng một hệ thống. Hàng hóa từ khu công nghiệp có thể được đưa về trung tâm logistics trước khi chuyển đến cảng biển, sân bay hoặc các thị trường tiêu thụ.
Khi các khâu trong chuỗi cung ứng được tổ chức theo hướng tập trung, doanh nghiệp có thêm cơ hội rút ngắn thời gian xử lý hàng hóa, sử dụng phương tiện vận tải hiệu quả hơn và giảm các chi phí phát sinh trong quá trình trung chuyển.
Sự phát triển của hạ tầng logistics và mạng lưới giao thông liên vùng cũng góp phần mở rộng không gian kinh tế, thương mại và đô thị của TP.HCM. Trong bức tranh phát triển chung đó, Imperia Green Paradise (phân khu căn hộ nằm trong siêu đô thị Vinhomes Green Paradise) do MIK Group phát triển là một trong những dự án được hưởng lợi từ hạ tầng.
Phát triển “siêu cảng số” Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ
Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ được định hướng phát triển theo mô hình “siêu cảng số”, ứng dụng công nghệ vào quá trình quản lý, vận hành và khai thác. Các giải pháp được đề cập gồm Digital Twin, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Những công nghệ này có thể được sử dụng để mô phỏng hoạt động của cảng, quản lý dòng phương tiện, theo dõi hàng hóa và hỗ trợ công tác điều phối.
Việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng cảng biển, rút ngắn thời gian xử lý hàng hóa và giảm phát thải trong quá trình vận hành. Đây cũng là bước đi phù hợp với định hướng hiện đại hóa ngành logistics và nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống cảng biển TP.HCM.
Theo số liệu được công bố, sau khi sáp nhập, TP.HCM sở hữu hệ thống cảng biển nước sâu có sản lượng hàng hóa chiếm khoảng 70–75% cả nước, tương đương 356,03 triệu tấn. Quy mô này tạo nền tảng để thành phố tiếp tục củng cố vai trò đầu mối xuất nhập khẩu và trung chuyển hàng hóa của khu vực phía Nam.
Cùng với năng lực khai thác cảng hiện hữu, mô hình “siêu cảng số” có thể hỗ trợ kết nối thông tin giữa đơn vị vận hành cảng, doanh nghiệp vận tải, chủ hàng và cơ quan quản lý. Khi dữ liệu được chia sẻ và xử lý đồng bộ, quá trình tiếp nhận tàu, xếp dỡ, lưu kho và vận chuyển hàng hóa sẽ có điều kiện vận hành hiệu quả hơn.
Mở rộng hành lang logistics kết nối sân bay Long Thành
Bên cạnh việc đầu tư hệ thống cảng biển, TP.HCM sẽ mở rộng liên kết vùng thông qua hành lang logistics kết nối cụm cảng Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Hành lang này được định hướng phát triển trên cả ba phương thức gồm đường bộ, đường thủy và đường sắt. Sự kết hợp giữa nhiều loại hình vận tải giúp hàng hóa có thêm phương án di chuyển giữa cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm logistics.
Khi mạng lưới được hình thành đồng bộ, doanh nghiệp có thể lựa chọn phương thức vận tải phù hợp với từng loại hàng hóa, thời gian giao nhận và chi phí. Việc giảm phụ thuộc vào một loại hình vận tải cũng góp phần hạn chế áp lực giao thông lên các tuyến đường bộ. Cùng với đó, TP.HCM đồng thời sẽ phối hợp triển khai mạng lưới đường sắt quốc gia, thúc đẩy ga An Bình trở thành ga liên vận quốc tế. Đây được xem là một mắt xích quan trọng để tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng khả năng vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt.
Ga An Bình khi được phát triển theo định hướng mới có thể hỗ trợ trung chuyển hàng hóa giữa các khu vực sản xuất, hệ thống cảng biển và các đầu mối giao thông quan trọng. Vận tải đường sắt có lợi thế về khả năng chuyên chở khối lượng lớn, qua đó bổ sung thêm lựa chọn cho doanh nghiệp và giảm áp lực đối với vận tải đường bộ.
Định hướng trung tâm logistics hàng đầu Đông Nam Á
Với hệ thống cảng biển nước sâu, mạng lưới khu công nghiệp, thị trường thương mại lớn và khả năng kết nối nhiều phương thức vận tải, TP.HCM có nhiều điều kiện để phát triển thành trung tâm logistics của khu vực. Kế hoạch đến năm 2035 đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện hạ tầng, hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, tổ chức lại hệ thống kho bãi và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. TP. HCM cũng hướng đến tăng cường mối liên kết giữa cảng biển, sân bay, đường sắt và những hành lang vận tải chiến lược.
Các nhiệm vụ này có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao năng lực trung chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics và cải thiện khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, mạng lưới logistics hoàn chỉnh sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa trên phạm vi toàn vùng.
Với mục tiêu đóng góp 8 – 10% GRDP và duy trì mức tăng trưởng bình quân 13 – 16% mỗi năm, logistics đang được TP.HCM xác định là một trong những lĩnh vực có vai trò lớn trong chiến lược phát triển kinh tế dài hạn. Việc triển khai đồng bộ các trung tâm logistics, “siêu cảng số” và hành lang vận tải liên vùng sẽ tạo thêm cơ sở để thành phố từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
