Hai đảo nhân tạo rộng khoảng 2,2 ha mỗi đảo được đề xuất xây dựng trên tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu. Đây là hạng mục nằm tại hai đầu hầm dìm dưới biển, đóng vai trò điểm kỹ thuật phục vụ vận hành, thông gió, cứu hộ và bảo trì công trình. Trong tổng thể tuyến cầu – hầm nối Cần Giờ – Vũng Tàu dài hơn 14 km, phương án đảo nhân tạo cho thấy mức độ phức tạp của dự án đang được đề xuất tại khu vực biển phía Nam TP.HCM.
Hai đảo nhân tạo ở hai đầu hầm dìm
Theo phương án nghiên cứu sơ bộ, hai đảo nhân tạo sẽ được bố trí tại hai đầu hầm dìm của tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu. Mỗi đảo có diện tích khoảng 2,2 ha, thiết kế thuôn dài với bốn cạnh, chu vi gần 2.500 m. Phần kết cấu của đảo kéo sâu khoảng 20 m từ mặt biển xuống đáy, chưa bao gồm lớp gia cố nền bên dưới.
Để hình thành mỗi đảo, phương án sơ bộ ước tính cần khoảng 4,4 triệu m³ cát đắp. Phần bao quanh đảo sử dụng hệ cọc ống thép lớn, kết hợp bê tông, đá hộc và các cấu kiện chống xói lở. Bên ngoài còn có tường chắn sóng cao khoảng 3 m nhằm giảm tác động của sóng, dòng chảy và điều kiện hải văn. Chi phí xây dựng mỗi đảo được ước tính khoảng 10.600 tỷ đồng, chủ yếu dành cho vật liệu và thiết bị chuyên dụng.
Điểm đáng chú ý của phương án này nằm ở vị trí của hai đảo trong cấu trúc tuyến. Nếu phần cầu giúp phương tiện di chuyển nổi trên mặt biển, còn hầm dìm đưa dòng xe đi xuống dưới mặt nước thì đảo nhân tạo là điểm chuyển tiếp giữa hai trạng thái công trình. Nhờ có đảo, các hạng mục kỹ thuật phục vụ hầm dìm có không gian để bố trí tập trung và dễ quản lý hơn. Đây là lý do hai đảo được xem như mắt xích kỹ thuật của tuyến vượt biển.
Không gian cho hầm dưới biển vận hành
Trên đảo dự kiến bố trí trục đường chính dẫn vào cửa hầm dìm, các tuyến giao thông nội bộ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Các hạng mục như điện, cấp thoát nước, chiếu sáng, cây xanh, cảnh quan và nhà điều hành cũng được đưa vào phương án sơ bộ. Hai đảo nhân tạo đóng vai trò như điểm kỹ thuật để quản lý và khai thác tuyến hầm.
Vai trò của đảo còn nằm ở các hệ thống an toàn. Tại đây có thể bố trí các hạng mục phục vụ thông gió, cứu hộ cứu nạn, kiểm tra, bảo trì và xử lý sự cố khi tuyến hầm đi vào vận hành. Đây là những yêu cầu bắt buộc đối với công trình hầm dìm, nhất là khi tuyến nằm trong môi trường biển có sóng, dòng chảy, bùn cát và hoạt động hàng hải. Việc đặt các điểm kỹ thuật trên đảo giúp quá trình vận hành chủ động hơn so với phương án phụ thuộc hoàn toàn vào hai đầu tuyến trên đất liền.
Hai đảo nhân tạo cũng được đề xuất nhằm tối ưu chiều dài cầu và hầm dìm. Khi có điểm chuyển tiếp giữa biển, phương án thiết kế có thể giảm bớt chiều dài một số đoạn kết cấu phức tạp, đồng thời tạo thêm không gian cho các hạng mục kỹ thuật. Hệ thống tường chắn sóng, kết cấu chống xói lở và gia cố nền giúp đảo ổn định hơn.
Mảnh ghép trong tuyến cầu – hầm vượt biển
Tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu được đề xuất dài hơn 14 km, nối từ khu vực Cần Giờ đến TP. Vũng Tàu. Dự án gồm gần 3 km đường dẫn, khoảng 8 km cầu vượt biển và hơn 3 km hầm dìm dưới biển. Công trình được đề xuất với quy mô 6–8 làn xe, tổng vốn đầu tư khoảng 93.000 tỷ đồng, thực hiện theo phương thức đối tác công tư. Trong dự án này, hai đảo nhân tạo nằm ở vị trí then chốt vì liên quan trực tiếp đến phần hầm dìm, cũng là một trong những hạng mục kỹ thuật phức tạp nhất của toàn tuyến.
So với những tuyến cầu vượt biển thông thường, phương án kết hợp cầu và hầm dìm đặt ra yêu cầu kỹ thuật cao hơn. Phần cầu phải xử lý bài toán vượt biển, gió, sóng và giao thông hàng hải. Phần hầm dìm cần thi công dưới nước, kiểm soát nền đáy, chống thấm, thông gió và an toàn vận hành. Hai đảo nhân tạo xuất hiện trong bối cảnh đó như giải pháp trung gian, giúp kết nối phần cầu với phần hầm một cách ổn định hơn.
Sự phức tạp của dự án còn đến từ vị trí tuyến đi qua vùng biển kết nối giữa Cần Giờ và Vũng Tàu. Đây là khu vực có hoạt động hàng hải, luồng tàu, dòng chảy và điều kiện địa chất cần được tính toán kỹ trong bước lập dự án. Các đảo nhân tạo không chỉ chịu tải trọng của đường dẫn và hạ tầng phía trên, mà còn phải đứng vững trong môi trường biển. Vì vậy, chi phí hơn 21.000 tỷ đồng cho hai đảo phản ánh mức độ đầu tư lớn vào phần nền móng, vật liệu, thiết bị và giải pháp bảo vệ công trình.
Mở trục kết nối trực tiếp sang Vũng Tàu
Hiện kết nối từ Cần Giờ sang Vũng Tàu chủ yếu phụ thuộc vào phà qua vịnh Ghềnh Rái hoặc các đường vòng. Tuyến vượt biển khi hoàn thành được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai khu vực, tạo kết nối trực tiếp từ hướng Cần Giờ sang Vũng Tàu. Với khoảng cách rút xuống còn khoảng 10 phút nhưng nghĩa của tuyến vượt biển không dừng ở việc đi lại nhanh hơn. Khi kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu được rút ngắn, các hoạt động du lịch, logistics, cảng biển và dịch vụ liên vùng có thêm điều kiện phát triển. Cần Giờ nằm gần các tuyến hàng hải và được đặt trong định hướng mở rộng không gian phát triển hướng biển của TP.HCM. Vũng Tàu lại là đầu mối du lịch, dịch vụ biển và kết nối với cụm cảng, công nghiệp ở khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ.
Trong bức tranh đó, hai đảo nhân tạo là chi tiết kỹ thuật nhưng mang ý nghĩa lớn đối với khả năng vận hành của toàn tuyến, là nơi đặt các hệ thống giúp hầm dìm hoạt động an toàn và ổn định. Khi một dự án vượt biển phải kết hợp cầu, hầm, đường dẫn và các hạng mục vận hành dưới điều kiện hải văn phức tạp, phần kỹ thuật phía sau thường quyết định độ bền của công trình. Hai đảo nhân tạo vì vậy là mảnh ghép quan trọng trong phương án kết nối trực tiếp Cần Giờ – Vũng Tàu.
