Chiều 9/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tiếp ông Soren Toft, Tổng Giám đốc Tập đoàn MSC (Thụy Sĩ). Nắm giữ 22% thị phần vận tải container toàn cầu, MSC xác định Việt Nam là thị trường trọng điểm để mở rộng hệ sinh thái cảng biển và logistics. Trong chiến lược mới, tập đoàn này dồn trọng tâm vào dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ để thiết lập một trung tâm bốc dỡ quy mô lớn, đấu nối trực tiếp vào mạng lưới hàng hải xuyên lục địa.
Tham vọng đưa Cần Giờ thành mắt xích trung chuyển toàn cầu
Tập đoàn MSC hiện vận hành đội tàu thương mại hơn 1.000 chiếc, kiểm soát hệ thống logistics từ đường bộ, đường sắt đến hàng không trên phạm vi toàn cầu. Sự hiện diện của hãng tàu lớn nhất thế giới mang lại yếu tố then chốt cho sự hình thành của Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ: nguồn hàng ổn định. Lãnh đạo MSC khẳng định Cần Giờ sở hữu vị trí địa lý thuận lợi để phát triển thành một điểm trung chuyển container quy mô lớn phục vụ toàn khu vực.
Để khai thác tối đa công suất của siêu cảng này, hệ thống hạ tầng đi kèm đóng vai trò quyết định. MSC nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ mạng lưới giao thông kết nối nội địa và nạo vét luồng hàng hải sâu. Khu vực bến bãi phải đủ năng lực tiếp nhận các thế hệ tàu container trọng tải lớn nhất hiện nay. Các luồng tuyến giao thông đường bộ và đường thủy nội địa phía sau cảng cũng cần được giải quyết để giải phóng hàng hóa nhanh chóng, tránh tình trạng kẹt cảng khi lượng hàng quá cảnh tăng vọt.
Chiến lược rót vốn của MSC không chỉ dừng lại ở việc xây dựng bến bãi mà còn bao trùm cả chuỗi cung ứng. Họ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, nguồn lực tài chính và năng lực vận hành trực tiếp cho đối tác Việt Nam. Động thái này giúp rút ngắn thời gian đưa Cảng Cần Giờ vào khai thác thương mại, đồng thời kéo giảm chi phí logistics nội địa vốn đang ăn mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
Đích đến 1.200 tỷ USD kim ngạch và mô hình “cảng không đèn”
Việt Nam đang sở hữu hơn 3.200 km bờ biển cùng hàng loạt cảng nước sâu được quy hoạch đồng bộ. Số liệu thống kê trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD. Nếu duy trì đúng đà tăng trưởng hiện tại, quy mô thương mại quốc tế của Việt Nam có thể cán mốc 1.200 tỷ USD trong năm nay. Khối lượng hàng hóa khổng lồ này đòi hỏi một hệ thống hạ tầng hàng hải tương xứng để đáp ứng tốc độ luân chuyển.
Để xử lý bài toán năng suất, Chính phủ đang hướng tới mô hình “cảng thông minh” và “cảng không đèn”. Đây là cấp độ tự động hóa cao nhất trong vận hành cảng biển, nơi hệ thống cẩu trục, xe vận chuyển tự hành (AGV) và phần mềm điều phối hoạt động 24/7 mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người tại hiện trường. Việc giảm thiểu nhân sự bốc dỡ trực tiếp giúp nâng cao độ chính xác, triệt tiêu rủi ro tai nạn lao động và tối ưu hóa thời gian quay đầu của tàu.
Sự chuyển dịch cơ cấu tăng trưởng dựa trên nền tảng công nghệ số và đổi mới sáng tạo đặt mục tiêu đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế lên mức hai con số trong các năm tiếp theo. Các khu công nghiệp, khu chế xuất mới liên tục được mở rộng, kéo theo áp lực lớn lên hệ thống vận tải biển. Mô hình cảng tự động hóa cao chính là giải pháp duy nhất để các khu vực trọng điểm như Cần Giờ hay Hải Phòng giải quyết bài toán ùn ứ hàng hóa trong giai đoạn cao điểm.
Nâng cấp cụm cảng Hải Phòng và mạng lưới đường sắt miền Trung
Song song với dự án Cảng Cần Giờ ở phía Nam, MSC đang đẩy mạnh hợp tác với Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) tại khu vực phía Bắc. Tâm điểm của chiến lược này là cụm cảng biển Hải Phòng. Tập đoàn Thụy Sĩ đặt mục tiêu nâng cấp năng lực khai thác các bến cảng hiện hữu, gia cố hạ tầng để đủ sức tiếp nhận thế hệ tàu mẹ thay vì phải trung chuyển qua các cảng trung gian tại nước thứ ba.
Quá trình nâng cấp không chỉ diễn ra ngoài mép nước. MSC muốn phát triển mạng lưới cảng cạn (ICD) và các trung tâm phân phối logistics nằm sâu trong đất liền, nối thẳng đến các cụm sản xuất công nghiệp tại miền Bắc. Hệ thống này đóng vai trò như một vùng đệm, gom hàng hóa từ nhà máy trước khi vận chuyển ra cảng biển, giúp giảm tải cho hệ thống đường bộ ven biển và kiểm soát chi phí lưu kho.
Tham vọng của MSC tiếp tục mở rộng vào dải đất miền Trung với trọng tâm là các dự án vận tải đường sắt. Việc hãng tàu lớn nhất thế giới muốn tham gia vào vận tải đường sắt nội địa cho thấy xu hướng kiểm soát chuỗi cung ứng khép kín từ cửa nhà máy đến cảng đích. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc hoan nghênh định hướng đầu tư dài hạn này, tái khẳng định môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất để các tập đoàn nước ngoài phát triển hạ tầng logistics quy mô lớn.
